Bu haber kez okundu.

“SU, TEMEL BİR İNSAN HAKKI”

DSİ, Karadeniz Ereğli Belediyesi ve Erdemir arasında imzalanan protokolün Hak ve Yükümlülükler başlığı altındaki 5,1 maddesinde yer alan hususlarda kamu yararı gözetilmemiştir.

Kdz. Ereğli Tarih Doğa ve Kültürünü Yaşatma Derneği Başkanı Aydın Erol, Kızılcapınar Barajı konusundaki görüşlerini açıklarken, kamu menfaatine vurgu yaptı “Kızılcapınar Baraj Suyunun Tüketim Analizi ve Tespitleri” konusundaki düşüncelerini açıklarken, önceki belediye döneminde, DSİ ve Erdemir ile imzalanan protokolde “önce sanayi, sonra insan” mantığıyla hareket edilmesinin doğru olmadığına da dikkat çeken Aydın Erol, Mevcut Anayasa hükümleri, yasalar ve Türkiye’nin imzaladığı uluslararası sözleşmeler kapsamında; su hakkının, temel bir insan hakkı olarak, mahkemeler önünde dava edilebileceğini kabul etmek gerekir.” Dedi.

Erol’un su doluluk oranının yüzde 50’lere düşmesi durumunda yaşanacak problemleri çok yönlü ele aldığı açıklamasının tamamı şöyle:

İNSANI AÇIDAN EVRENSEL BİR HAK

Kentimizin En Önemli su kaynağı olan Kızılcapınar Barajından “Alınan suyun kullanım şartları ile tarafların hak ve yükümlülükleri“ kapsamında DSİ, Ereğli Belediyesi ve Erdemir arasında imzalanan protokol” ve protokolde özellikle iklim değişikliklerine bağlı olarak “Barajdan verilen içme suyu miktarının ihtiyacı karşılamaması durumunda, Belediye içme suyu ihtiyacının kalan kısmını Gülüç Çayı üzerinde mevcut kaynak ve su alma yapılarından veya başka kaynaklardan meri mevzuat hükümleri çerçevesinde kendi imkanları ile karşılayacaktır.” Maddesinin kamu menfaatleri ile çeliştiği suyun İnsani açıdan evrensel ve öncelikli bir hak olduğu bu açıdan protokolde yer alan bu maddenin kamu menfaatleri ile çeliştiği gerekçesi ile Belediye Başkanımız Sayın Halil POSBIYIK tarafından 31 Mart 2019 yerel seçimleri sonrasında konu sık sık gündeme taşınmış. Bugün Ereğli’nin en önemli gündem maddelerinden biri olarak tartışılmaya devam etmektedir.

DSİ, Karadeniz Ereğli Belediyesi ve Erdemir arasında imzalanan protokol gereği Kızılcapınar baraj suyunun;

%61.0 Erdemir Tarafından Endüstri ve İçme Suyu,

%29,0 Karadeniz Ereğli Belediyesi tarafından içme suyu,

%10.0 DSİ tarafından Sulama Suyu,

Olarak kullanılacağı ifade edilmektedir.

-Mevcut durumda baraj suyunun yeterlilik seviyesi nedir?.

-Yakın gelecekteki Kdz Ereğli nüfus artışı sonrası ilave içme suyu ihtiyacı ve Erdemir’in büyüme planları sonrası ilave endüstri suyu ihtiyacı dikkate alınarak baraj suyunun yeterlilik seviyesi nedir?.

Sorularının cevaplarını, İklim değişiklikleri dikkate alınarak baraj doluluk oranlarını aşağı yönlü azaltarak yaptığım duyarlılık analiz sonuçlarını sizlerle paylaşmak istiyorum.

Öncelikle Gülüç çayını ve Onun üzerinde yer alan ve yazımıza konu olan Kentimizin en önemli su kaynağı olan Kızılcapınar Baraj yapısını tanıyalım.

Gülüç Çayı:

Gülüç Çayı, Kızlar Suyu adıyla Babadağı yamaçlarından yaklaşık 700 m kotundan doğar ve batıya doğru akmaya başlar. Akışa geçen dere Kurtsuyu Deresi ile birleşir ve önce Yazıcılar sonra Aydınlar adlarını alır. Dere ilk olarak Kızılcapınar Barajı sonra Gülüç Barajı rezervuarlarına girip çıktıktan sonra sol sahilden Bakırlı Dere ile birleşip Gülüç adıyla Ereğli sahilinden Karadenize dökülür. Gülüç Çayının yaklaşık uzunluğu 80 km ve yağış alanı 691,8 km2 ’dir

KIZILCAPINAR BARAJI:

Baraj Ereğli’ye karayolu ile 25 km mesafede yer alan Yazıcılar, Çiğdemli, Kızılcapınar ve Ova Köyleri arasında bir gölet oluşturmaktadır.

Baraj, ERDEMİR’in kapasite artırım planları çerçevesinde ihtiyaç duyduğu endüstri suyunun yeterli olmayacağı hesaplanarak, ilk kuruluş yıllarında inşa edilen Gülüç Barajından elde edilen Endüstri suyuna takviye amaçlı olarak ve Kamu Menfaatleri de göz önüne alınarak DSİ ile varılan mutabakat çerçevesinde şirket kaynaklarından Finanse edilerek inşa edilmiştir. Baraj inşaatı tamamlanarak 1994 yılında işletmeye alınmış ve DSİ’ye devredilmiştir. Barajın bakım onarım mesuliyeti ve masrafları Erdemir’e aittir.

Barajın Göl Hacmi 36 Hm3, Göl için kabul edilen ölü alan 3,8 Hm3 olup barajın %100 doluluk oranında kullanılabilir hacmi 32,2 Hm3 (32.200.000 M3) olduğu teknik dökümanlarından anlaşılmaktadır.

Baraj göletinde biriken su:

-Endüstri suyu Tedariki açısından ERDEMİR,

-Ereğli Halkının Kullanma ve içme suyu Tedariki açısından Kdz Ereğli Belediyesi,

-DSİ tarafından Kullanma ve Sulama Suyu olarak kullandırılmaktadır.

KIZILCAPINAR BARAJI DOLULUK ORANLARI

Yıllar

Doluluk Oranı (%)

2010

66,4

2011

60,5

2012

41,4

2013

28,1

2014

88,8

2015

46,6

2016

70,4

2017

72,1

Kaynak:DSİ

21.09.2020 tarihli DSİ Kastamonu 23. Bölgede yer alan barajlar içinde yer alan Kızılcapınar barajının doluluk oranı 21.09.2020 tarihi itibarı ile % 75.8 olarak yer almaktadır.

YAPILAN ANALİZLER:

A-Mevcut Durum Analizi:

Kabuller:

-Baraj Doluluk Oranı %75,

-Erdemir’in Ham Çelik Üretimi 4.0 Milyon Ton/yıl,

-Kdz Ereğli nüfusu 160 bin, Kişi Başı Su Tüketim miktarı 160 litre olarak alınmıştır. 

Parametreler

Birim

Değerler

Açıklamalar

Göl Hacmi

HM3

36,00

Göl Hacmi

M3

36.000.000

Göl için Kabul edilen Ölü Hacim

HM3

3,80

Göl için Kabul edilen Ölü Hacim

M3

3.800.000

Kullanılabilir Göl Hacmi

HM3

32

Kullanılabilir Göl Hacmi

M3

32.200.000

Kızılcapınar Barajı Tahmini Doluluk Oranı

%

75,0

Kullanılabilir Göl Hacmi %75

M3

24.150.000

Erdemir ve DSİ arasında yapılan Protokol Su Paylaşım Oranları

%

100,0

    -Erdemir

%

61,0

    -Kdz Ereğli Belediyesi

%

29,0

    -Sulama Suyu

%

10,0

Mevcut Durumda Barajdan Tahmini Tüketilen Su Miktarları

M3

61.980.000

    -Erdemir'in Yıllık Endüstri Su İhtiyacı

M3

50.000.000

Erdemir'in Yıllık 4.0 Milyon ton Ham Çelik Üretimine Göre Hesaplanmıştır

    -Kdz Ereğli Belediyesinin Tahmini Yıllık Su İhtiyacı

M3

8.760.000

Şehir Nufusu 160 Bin, Kişi Başı Günlük Su Tüketimi 150 Litre olarak kabul edilmiştir.

    -Kullanma Suyu Tüketimi (%10)

M3

3.220.000

%100 Doluluk Oranının %10'u

Günlük Tahmini Su tüketimi

M3

169.808

%75 Doluluk Halinde Baraj Suyunun Yeterliliği

Gün

142

Mevcut Durum Fiili Paylaşım Oranları

%

    -Erdemir'in Yıllık Endüstri Su İhtiyacı

%

80,7

    -Kdz Ereğli Belediyesinin Tahmini Yıllık Su İhtiyacı

%

14,1

    -Kullanma Suyu Tüketimi (%10)

%

5,2

Yukarıdaki tablodan görüleceği gibi;

-Erdemir’in Yıllık Endüstri Suyu ihtiyacı                                    50.0 Milyon M3,

-Kdz Ereğli Belediyesinin İçme suyu ihtiyacı                8,76 Milyon M3

-DSİ kullanma suyu           miktarı                                               3,22 Milyon M3

Olmak üzere Yıllık Tüketim yaklaşık 61.98 Milyon M3 olarak hesaplanmıştır. Bu miktar suyun Barajın %75 doluluk oranına göre 142 günlük Su ihtiyacına yeterli olacağı hesaplanmaktadır.

Baraj seviyesinin İklim değişiklikleri nedeni ile tedrici olarak azalması kabulü dikkate alınarak yapılan Duyarlılık analizine göre;

Baraj Doluluk Oranının

 -%65’e düştüğünde                      123 Gün

-%50’e düştüğünde                                     95 Gün

-%40’e düştüğünde                                     76 Gün

-%30’e düştüğünde                                     57 Gün

su ihtiyacına yeterli olabileceği hesaplanmıştır,

B-Gelecekteki Durum Analizi:

Kabuller:

-Baraj Doluluk Oranı %75,

-Erdemir’in Ham Çelik Üretimi 6.0 Milyon Ton/yıl,

-Kdz Ereğli nüfusu 300 bin, Kişi Başı Su Tüketim miktarı 240 litre olarak alınmıştır.

Parametreler

Birim

Değerler

Açıklamalar

Göl Hacmi

HM3

36,00

Göl Hacmi

M3

36.000.000

Göl için Kabul edilen Ölü Hacim

HM3

3,80

Göl için Kabul edilen Ölü Hacim

M3

3.800.000

Kullanılabilir Göl Hacmi

HM3

32

Kullanılabilir Göl Hacmi

M3

32.200.000

Kızılcapınar Barajı Tahmini Doluluk Oranı

%

75,0

Kullanılabilir Göl Hacmi %75

M3

24.150.000

Erdemir ve DSİ arasında yapılan Protokol Su Paylaşım Oranları

%

100,0

    -Erdemir

%

61,0

    -Kdz Ereğli Belediyesi

%

29,0

    -Sulama Suyu

%

10,0

Mevcut Durumda Barajdan Tahmini Tüketilen Su Miktarları

M3

104.500.000

    -Erdemir'in Yıllık Endüstri Su İhtiyacı

M3

75.000.000

Erdemir'in Yıllık 6.0 Milyon ton Ham Çelik Üretimine Göre Hesaplanmıştır

    -Kdz Ereğli Belediyesinin Tahmini Yıllık Su İhtiyacı

M3

26.280.000

Şehir Nufusu 300 Bin, Kişi Başı Günlük Su Tüketimi 240 Litre olarak kabul edilmiştir.

    -Kullanma Suyu Tüketimi (%10)

M3

3.220.000

%100 Doluluk Oranının %10'u

Günlük Tahmini Su tüketimi

M3

286.301

%75 Doluluk Halinde Baraj Suyunun Yeterliliği

Gün

84

Mevcut Durum Fiili Paylaşım Oranları

%

    -Erdemir'in Yıllık Endüstri Su İhtiyacı

%

71,8

    -Kdz Ereğli Belediyesinin Tahmini Yıllık Su İhtiyacı

%

25,1

    -Kullanma Suyu Tüketimi (%10)

%

3,1

Yukarıdaki tablodan görüleceği gibi;

-Erdemir’in Yıllık Endüstri Suyu ihtiyacı                                    75.0 Milyon M3,

-Kdz Ereğli Belediyesinin İçme suyu ihtiyacı                26,28 Milyon M3

-DSİ kullanma suyu           miktarı                                               3,22 Milyon M3

Olmak üzere Yıllık Tüketim yaklaşık 104.5 Milyon M3 olarak hesaplanmıştır. Bu miktar suyun Barajın %75 doluluk oranına göre 84 günlük Su ihtiyacına yeterli olacağı hesaplanmaktadır

Baraj seviyesinin İklim değişiklikleri nedeni ile tedrici olarak azalması kabulü dikkate alınarak yapılan Duyarlılık analizine göre;

Baraj Doluluk Oranının

 -%65’e düştüğünde                        73 Gün

-%50’e düştüğünde                                     56 Gün

-%40’e düştüğünde                                     45 Gün

-%30’e düştüğünde                                     34 Gün

su ihtiyacına yeterli olabileceği hesaplanmıştır

SONUÇ VE DEĞERLENDİRME:

A-Baraj Suyunun Yeterliliği açısından değerlendirme:

Yukarıdaki tablolardan da görüleceği üzere Mevcut durum kabullerine göre yapılan analizde Endüstri Suyu, Kullanma suyu İçme suyu açısından Baraj suyunun yeterli olduğu görülmektedir.

Tek sorun Öngörülemeyen ilkim değişiklikleri sonucu Baraj doluluk oranının %40’lara hatta %30’ların altına düşmesi durumunda  suyun tedarik güvenliği ve tüm paydaşlar açısından (DSİ, Erdemir ve Kdz Ereğli Belediyesi) alınması gereken önlemler olacaktır.

Ancak kentimizin gelişmesi ve nüfus artışına bağlı olarak Kdz Ereğli Belediyesinin su tüketimi de giderek artmaktadır. Ayrıca Erdemir’in kapasite artırım planlarına bağlı olarak endüstri suyu ihtiyacı artacaktır. Bu kabuller dikkate alınarak yapılan hesaplamada  baraj doluluk oranının %50 nin altına düşmeye başlaması durumunda  daha erken bir zamanda suyun tedarik güvenliği tüm paydaşlar açısından (DSİ, Erdemir ve Kdz Ereğli Belediyesi) alınması gereken önlemler olacağı görülmektedir.

B-BARAJ SUYUNUN PAYLAŞIM PROTOKOLÜ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME:

Kızılcapınar Barajından “Alınan suyun kullanım şartları ile tarafların hak ve yükümlülükleri“ kapsamında 20.09.2018 tarihinde DSİ, Karadeniz Ereğli Belediyesi ve Erdemir arasında imzalanan protokol ”ün Hak ve Yükümlülükler başlığı altındaki 5,1 maddesinde yer alan hususlarda kamu yararı gözetilmemiştir.

Protokolde imzası bulunan Önceki Belediye Başkanı Sayın Hüseyin UYSAL’ın protokolde yer alan maddeleri uzmanlarına yeteri kadar inceletmediği ve imza öncesi gerekli özeni göstermediği anlaşılmaktadır. Çünkü su gibi insan yaşamındaki önemli bir kaynağın önce sanayi sonra insan mantığı ile protokol altına alınması kabul edilemez.

Su hakkı uluslararası alanda ilk olarak 1977 Birleşmiş Milletler Su Konferansı Mar Del Plata deklarasyonu ile kabul edilmiştir. Bundan sonra, Rio Konferansı’nda, Marrakech (1997) Su Forumunda, Hague (2000), ve Kyoto 2003 Dünya Su Forumu’nda, su bir ihtiyaç ve hak olarak kabul edilmiştir.

Suları, hukuki yönden akarsular, yeraltı suları, kaynaklar, göller olarak ayırabiliriz. Medeni Kanunu’nun sular ile ilgili hükümleri incelendiğinde, kaynaklar dışında, akarsu, göl ve yer altı sularının özel mülkiyete konu olamayacağı ve bunların kamu yararına ait sular olduğu ortaya çıkmaktadır

Yaşamın temel taşı su, o olmadan diğer insan hakları anlamını yitirir ve insan onurunun korunması mümkün olmaz.

Mevcut Anayasa hükümleri, yasalar ve Türkiye’nin imzaladığı uluslararası sözleşmeler kapsamında; su hakkının, temel bir insan hakkı olarak, mahkemeler önünde dava edilebileceğini kabul etmek gerekir.

Yukarıdaki bahse konu değerlendirmeler ışığında imza altına alınmış bu protokolde kamu menfaatinin gözetilmediği ileri sürülerek ilgili maddenin kamu yararına revize edilmesi talep edilebilir.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Gooooool Yerrr 2 hafta önce

Erdemir Oyak sayesinde sonradan demir çelikçi olan devşirme kadrolar tarafından yönetiyor. Kimi çalışanlar Televizyon kanalından muhabir olarak gelmiş kimi çalışanlar iplik fabrikasından kimi çalışanlar devlet memurluğunda müfettişlik yapmış kadrolar tam devşirme olmuş durumda. Kavgasız hukuka gitmeden hiç bir iş halledilemez duruma gelmiş. Biraz kafası çalışan faydalı olabilecek personel aman bana kimse dokunmasın olanı kaybetmeyelim derdinde. Hal böyle olunca Sn. Posbıyık gibi Sn. Niyazi ÖZCAN gibi tecrübeli bir isimler Erdemir le kedinin fare ile oynadığı gibi oynayabiliyor. Erdemir in Ereğli ile artık barışması lazım. Yoksa Erdemir bu kadro ile çok gooool yerrr..

Avatar
Uğur Demiroğlu 2 hafta önce

tebrik ederim. güzel bir çalışma olmuş. bu bilgiler ışığı altında kamu yararını gözetmeyen dönemin idarecileri hakkında da suç duyurusunda bulunulmalıdır.