GİRİŞ

6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun yerine 13.01.2011 tarihinde TBMM'de kabul edilmiş olup, 14 Şubat 2011 tarih ve 27846 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Yeni Türk Ticaret Kanunu 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Yakın tarihimize bir göz gezdirdiğimizde,  ilk Ticaret Kanunu (birinci kitap) 1926 yılında, deniz ticaretine ait kanun da (ikinci kitap) 1929 yılında kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. O günün şartlarına göre Ticaret Kanunu iki kitaptan oluşmuştur. Medeni Kanun ile Borçlar Kanununun İsviçre'den alınması, Ticaret Kanununun o yıllarda Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu ile uyum sorunu yaşaması ve o günün ekonomik ve sosyal şartları Ticaret Kanununun yeniden yazılmasını gerektirmiştir. 1926 yılında kabul edilen Ticaret Kanununun yerine büyük uğraşlar sonucu hazırlanan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 29.06.1956 yılında kabul edilerek, 01.01.1957 tarihinden itibaren bu güne kadar ticari hayatımıza yön vermiştir. 09.07.1956 yılında 9353 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6762 sayılı kanun 5 kitaptan ve 1.475 maddeden oluşmuştur. Yaklaşık 55 yıl yürürlükte kalan 6762 sayılı kanun tarihteki yerini 01.07.2012 tarihinde 6102 sayılı Yeni TTK'na bırakacaktır.

2001 yılında Türk Medeni Kanununun, 2011 yılında da Türk Borçlar Kanunu ile Hukuk Muhakemeleri Kanununun yürürlüğe girmesi 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun acilen güncellenmesini gerektirmiştir. Milli ekonominin ülke sınırlarını aşarak dünya ekonomileri ile rekabet etmesi ve yabancı sermaye için cazip bir yatırım merkezi olması yeni TTK'nu bir ihtiyaç haline getirmiştir. Eski kanun, ticari sistemimizi taşıyamayacak hale gelmiş ve ne yazık ki çağa ayak uyduramamıştır. Hem Avrupa Birliği hayali, hem de küreselleşen ekonomimiz yeni kanunun hazırlanmasını kaçınılmaz hale getirmiştir.

Ticari örf ve adetlerimize de yeniden yön verecek olan, alışmakta ve uygulamakta çok zorlanacağımız Yeni Türk Ticaret Kanunu, 6 kitap ve 1.535 madde olarak düzenlenmiştir. Eski kanuna göre bir kitap fazladır. Yeni kanuna Taşıma İşleri adında bölüm eklenmiştir. Yeni TTK'nın içindeki 6 bölüm şöyledir.

1.      Kitap: Ticari işletme ile ilgilidir.

2.      Kitap: Ticaret şirketleri ilgilidir.

3.      Kitap: Kıymetli evraklarla ilgilidir.

4.      Kitap: Taşıma işleri ile ilgilidir.

5.      Kitap: Deniz ticareti ile ilgilidir.

6.      Kitap: Sigorta hukuku ile ilgilidir.

UYGULAMA TARİHİ

Yeni TTK'nın yürürlük tarihi ile ilgili ana şablon şöyledir.

1.      Yeni TTK, 01.07.2012 tarihinde tüm ana hatları ile yürürlüğe girecektir. (Madde 1534)

2.      Anonim ve limited şirketler ana sözleşmelerini 14.08.2012 tarihine kadar uyumlu hale getireceklerdir. (6103 sayılı kanun, Madde 22)

3.      01.01.2013 tarihinden itibaren muhasebe kayıtları ve finansal tablolar TMS/TFRS'ye göre düzenlenecektir. (Madde 1534/3)

4.      01.03.2013 tarihine kadar bağımsız denetçiler seçilecektir. (Geçici madde, 6/3)

5.      01.07.2013 tarihine kadar sermaye şirketleri internet sayfalarını hazırlayacaklardır. (Madde 1534/1)

6.      Sermaye şirketlerinden olan A.Ş. ve Ltd.'ler 14.02.2011 tarihinden itibaren 3 yıl içinde sermayelerini 14.02.2014 tarihine kadar öngörülen tutarlara yükselteceklerdir. (6103 sayılı kanun, Madde 20)

YENİ TTK'DA GÖZE ÇARPAN HUSUSLAR

Eski kanunun bir benzeri olan yeni TTK'da birçok yenilik yapılmıştır. Bu yenilikleri zaman içerisinde bu köşemizde sizlerle paylaşacağız. Şimdilik kısaca bilgi vereceğiz.

1.      A.Ş. ve Ltd. şirketi ortağı şirketlerinden borç mahiyetinde para alamayacak veya şirkete borçlanamayacaktır. (Madde 358)

2.      Tek kişi ile şirket kurulması ve yönetilmesi sağlanmıştır. (Madde 338/1)

3.      Yönetim kurulu üyesinin ortak olma şartı kaldırılmıştır. Yönetim kurulu üyelerinin en az dörde birinin yüksek öğrenim görmüş olması zorunluluğu getirilmiştir. (Madde 359/3)

4.      Ticari defterlerin açılışı ve kapanışı noter tarafından yapılacaktır. Kapanış için 6 aylık süre verilmiştir. Süre sonu, Haziran ayının sonudur. (Madde 64/3)

5.      Pay defteri, yönetim kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri ticari defter sayılmıştır. (Madde 64/4)

6.      Yeni TTK'da ticari defterler arasında işletme defteri sayılmamıştır. Ancak, yevmiye, defter-i kebir ve envanter defteri dışında tutulacak defterler Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu tarafından bir tebliğ ile ayrıca belirlenecektir. (Madde 64/5)

7.      Limited şirketlerinin en az sermaye sınırı 10.000,- TL'ye yükseltilmiştir. (Madde 580/1)

8.      A.Ş.'lerde taahhüt edilen sermayenin %25'i tescilden önce, gerisi 24 ay içerinde ödenecektir. (Madde 344/1)

9.      Şirketlere web sitesi hazırlama zorunluluğu getirilmiştir. (Madde39/2)

10.  Sermaye şirketlerinde genel kurullar online ortamda yapılabilecektir. (Madde 1527)

11.  Yolculara kurallara uyma zorunluluğu getirilirken otobüs firmalarına büyük sorumluluklar yüklenmiştir. (Madde 914)

12.  Ortak sayısına bakılmaksızın tüm limited şirketleri genel kurula tabi tutulmuştur. (Madde 616)

13.  Şirketlerin denetimi bağımsız dış denetçiler tarafından yapılacaktır. (Madde 400/1)

14.  Birleşmeler ve bölünmeler Yeni TTK'da daha detaylı düzenlenmiştir. (Madde 134)

SONUÇ

Yeni TTK, ticari hayatımıza birçok yenilikler getirdiği gibi birçok sorumluluklar da yüklemiştir. Yenilikleri bilmek ve uygulamak kadar sorumluluklarımızı da bilmemiz gerekir. Yeni TTK'nın içeriği çok geniştir. Bu konuda tüm mali kesimlere ve sivil toplum kuruluşlarına büyük iş düşmektedir. Bu kanunu anlatmak ve uygulamak için eğitimlerin ve gerekli bilgilerin verilmesi gerekir. Ticari hayatımızda büyük değişiklikler yaratacak olan Yeni TTK'nun bir veya birkaç maddesinin ertelenmesi halinde ticari disiplinin bozulacağını düşünüyorum. 

Bu yazı 4564 defa okundu