Ana sayfam yap
Sık kullanılanlara ekle
Konuk Defteri
Bize Ulaşın
Ereğli Önder Gazetesi
Ana Sayfa Güncel Spor Nöbetçi Eczane Künyemiz Ödüllerimiz Bize Ulaşın
Cihat KALAFAT

KÖMÜR VE KANDİLLİ'NİN TARİHİ

İnsanoğlu Tunç’u eritmek için kömürü kullanmıştır. M.Ö. Bin yıl önce Çinlilerin kullandığı söylensede, Altay dağlarında maden ocaklarının ve izabe fırınlarının kalıntılarının bulunması Türklerin daha evvel kullandıkları tezini ortaya çıkarır.
Avrupa’da Endüstri devriminin başlaması, buharlı makinaların kullanılması kömürün değerini 18 y.y. öne çıkarır. Ereğli’de kömürün bulunuşu 8 Kasım 1829 Uzun Mehmet ile başlar.
Ereğli Bolu’ya, Bolu Kastamonu’ya bağlıdır. Kömürün bulunuşunu anlatan Bolu valnamesi tarihi 1822 olarak belgelenmektedir.
1848 Yılına kadar çalışma yapılmaz. Padişah Abdülmecit zamanında kömürün işletilmesi 1848-1865 yılları arasında yıllığı 30 bin kuruşa hazineyi havve idaresi olarak Galata sarraflarına kiraya verilir. Kömürün öneminin artması ile 1965 yılında Bahriye İdaresi’ne devredilir.
Havza Dilaver Paşa Nizamnamesi ile yönetilir.
Bunu fırsat bilen Fransızlar 1896 Yılında Paris’te kurdukları Ereğli Şirketi Osmaniyesi Şirketi ile Zonguldak’a liman ve demir yolu yapma şartıyla havzayı işletme yetkisi alırlar.
Havzaya 10 maden mühendisi 100 tekniker getirilir.
55 Bin ton yıllık üretim.
612.000 tona yükseltilir.
Zonguldak ilk yerleşime başlar. Havzada ilk açılan ocaklar Armutçuk, Çamlı, Gelik, Dilaverdir. Kozlu üretime başlar. Havzaya ilk lavvarlar yapılır. Gelik lavvarı, Zonguldak lavvarı, Kandilli lavvarı (17. Payton dibi) faaliyete geçer.
Zonguldak Fransız kültürü ile tanışır. Kandilli Kültürünün başlangıcıdır. Havza Fransız Kültürünün başlangıcıdır.
Hava Fransız Kültürünün etkisinde kalır.
Kandilli’de faaliyet gösteren Çamlı ocakları ağırlığı Kandilli’ye kaydırılır. Tarihin meşhur “varageli” kurulur, malzeme ve işçi nakli için kuran İtalyan Firmasıdır.
Kömür kurulan iskelelerden mağnalarla gemilere nakledilir.
10 Eylül 1921 Yılında Atatürk’ün talimatları ile 151 sayılı yasa ile Ereğli Havza-i Fahmiyedeki maden amelesinin hukukuna mutalık kanun çıkarılır, Amelebirliği kurulur.
8 Mayıs 1921’de 114 sayılı yasa ile Zonguldak Ereğli Havza-i Fahmiye yasası ile 100 maddelik işçilerin çalışma hayatı düzenlenir.
17 Şubat 1923 İzmir İktisat Kongresine katılan Zonguldak’lı 6 üyenin
4 tanesi madenci
1 tanesi tüccar
1 tanesi makinisttir.
Yıl 1937, Fransızların sahip oldukları maden ocakları, demiryolları, liman Etibak’a devredilir.
Havzanın maden mühendislerine ihtiyacı vardır.
Atatürk’ün talimatları ile çıkarılan Zeki çocuklar yasası ile yurt dışına maden, makine, elektrik, tıp bölümlerine öğrenciler gönderilir.
Yetişen bu öğrenciler Zonguldak’a müdür kademelerinde dönerler 1950 yıllarında göreve başlarlar. 1951-1952 yıllarında Kandilli başı mahallesi kurulur. Aşağı Kandilli’de müdür binası yukarı taşınır.
1953 Havzanın ilk özel ilkokulu açılır.
Rat firmasına rat evlerinin ihalesi verilir. 1957 Yılında da inşaatlar biter.
Avrupa’dan gelen Müessese Müdürümüz Gürbüz Fındıklıgil (Eşi Alman ve mimardır) Fransız Kültürüne Alman Kültürünü ilave eder.
İlk Cumhuriyet baloları başlar. Unesco’nun desteği ile sinemada alt yazılı filmler oynar. Gaye insanların yabancı dillerinin geliştirilmesidir.
A.K.İ. olarak özerk olan Armutçuk 1957 Yılında kurulan T.K.İ.’nin bir parçası olur.
Zonguldak’ta kurulan Ereğli Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğüne Bölge Müdürlüğü olarak bağlanır.
Armutçuk Özel Orta okulu faaliyete başlar.
Ereğli’de iki bando vardır. Bahriyenin deniz bandosu, Armutçuk Özel Orta Okulunun bandosu hayranlık yaratır.
Yıl 1964, yer Yayla Sineması.
Yönetim müzik öğretmeni Necdet Sezer, başrolde Güzin Kök, müzikal olarak “Lüküs Hayat” sahnelenir.
Yıl 1965, yer Yayla Sineması.
Başrolde Aliyar Taşdemir, “Bir delinin hatıra defteri” sahnelenir.
Pırıl pırıl evleri, kültürlü saygılı insanları, gül bahçeleri, filbahriyeler, ortancalar,
İşte bizim tarihimiz
İşte bizim kültürümüz
İşte bizim Kandillimiz.
Bu yazı 2960 defa okundu
  • kANDillili kANDillili-

    Cihat abi;çok özel anılar insan o günleri arıyor.Fakat; sizler, bizler KANDilliyi terkederek enbüyük kötülüğü yapmışız galiba.

    19.01.2012 13:27:19
  • SEVGİ SEVGİ-

    gerçektende çok güzel bir yazı olmuş ben bile rat mahallesinin adının rat firmasından geldiğini, yukarıdaki sineemada böyle oyunların oynANDığını bilmiyordum, gerçektende bir kültür...

    15.01.2012 14:41:12
  • ismet ALKAN ismet ALKAN-

    KANDilli için zaman zaman kANDilli tarihimizi dile getiren sizin gibi ihtiyacımız var. Teşekkürler çok sevdiğim cihat abim. özellikle yıllarını KANDİLLİ'ye adamıştı. önerim KANDiili tarihini bilen ve çok eski yıllardan beri yaşayan insanları bir araya getirip hatıralar anılar etkinlikler ile KANDİLLİ'leri bir araya getirmek için bence çalışmalar yapılmalıdır. KANDilli'de yaşayan eski insanlar azalmaktadır. KANDilli yabancılaşmaktadır. KANDilli'de yaklaşık 50 yıldır yaşayan bir kişi olarak KANDilli kültürünü yaşatmak için bir şeyler yapilması gerektiğine inanıyorum. Teşekkürler sayın Cihat abim.

    15.01.2012 11:38:12
  • Hatice Baycık Hatice Baycık-

    EvetKANDİLLİ BİR KÜLTÜRDÜR sözünü ömrümün sonuna dek savunacağım.

    14.01.2012 23:20:56
  • mikdat ERYİĞİT mikdat ERYİĞİT-

    sevgili büyüğüme teşekkür ederim kANDillimizi tarihiyle güzel bir şekilde anlatmı sevgili müzik hocam ve güzin kök hocamıza da selamlarımı sunarım hayatta iselere necdet hocam benim zamanında bile orta yaşlı idi yanılmıyorsam hanımı hüsniye öğretmendi oda dersime girerdi bir kere onun la konuştum ama birdaha haber alamadım bilgisi olan yazsın safranboludan selamlar tüm kANDillide doğmuş gurbetellerdekilere

    14.01.2012 21:56:31
  • kANDilli kANDilli-

    kalemine sağlık

    14.01.2012 20:24:49
  • demir hüseyin yazıcı demir hüseyin yazıcı -

    yazanın azına sağlık ne güzel kANDilliden bahsetme hatırlanmak
    benc ekANDilli kültür diyarıdır
    sevği sayğıeridir.

    14.01.2012 20:03:15
  • KORHAN US KORHAN US-

    DETAYLI BİR TARİH İNCELEMESİ SONUCU,ORTAYA ÇIKAN MUHTEŞEM BİR YAZI,KANDİLLİ KÜLTÜRÜNÜ ÇARPICI BİR ŞEKİLDE ANLATIYOR.ELLERİNİZE SAĞLIK SN.KALAFAT..

    14.01.2012 16:33:25
yazıya yorum yaz! yazının tüm yorumlarını OKUYUN(8)

ELEŞTİRİYE EVET HAKARETE HAYIR!...
Yorum köşemiz düşüncelere zenginlik katmak için hizmet vermektedir.