KARABÜK (AA) - Karabük Üniversitesi tarafından yürütülen TÜBİTAK 1005 projesi kapsamında yeni nesil akıllı kanser ilaçlarının karakterizasyonuna (molekül yapısının ortaya çıkarılması) yönelik yerli analiz kiti geliştiriliyor.
Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, Karabük Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hacı Mehmet Kayılı yürütücülüğünde sürdürülen çalışma, 'TÜBİTAK 1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı' kapsamında gerçekleştiriliyor.
Proje kapsamında, akıllı kanser ilaçları arasında yer alan monoklonal (protein bazlı ilaçlar) antikorların kalite kontrol süreçlerinde kullanılan glikozilasyon (proteindeki şeker yapıları) analizlerine yönelik yeni kit tasarlanıyor. Geliştirilen yöntemin, mevcut analiz kitlerinde kullanılan yüksek maliyetli enzimlere alternatif sunarak daha ekonomik bir analiz süreci oluşturması amaçlanıyor.
Projenin, ilaç sektöründe dışa bağımlılığı azaltması ve analiz maliyetlerini önemli ölçüde düşürmesi hedefleniyor.
- 'Kitlerin tamamı Türkiye dışındaki uluslararası firmalar tarafından sağlanıyor'
Açıklamada görüşlerine yer verilen Kayılı, projede, özellikle yeni nesil akıllı kanser ilaçlarının karakterizasyonuna yönelik biyoanalitik yöntemlerin geliştirilmesi ve kit tasarımının söz konusu olduğunu belirtti.
Özellikle monoklonal antikorların glikozilasyon analizlerine yönelik kit tasarımının yapıldığını aktaran Kayılı, 'Kit maliyetlerimiz oldukça fazla. Özellikle ilaç firmalarımız Türkiye'de bu tarz kanser ilaçlarının ikame ürünlerini geliştirmek için çaba gösteriyor ancak bu ilaçların karakterizasyonu, ilaçla ilgili düzenleyici kurumlar tarafından kontrol ediliyor. Bu nedenle karakterizasyon süreci ve buna yönelik kitler oldukça önemli ve maliyetli. Bu kitlerin tamamı Türkiye dışındaki uluslararası firmalar tarafından sağlanıyor.' ifadesini kullandı.
Kayılı, Türkiye'de ilk kez bu ilaçların karakterizasyonuna yönelik yeni kit tasarladıklarını vurgulayarak, şunları kaydetti:
'Bu kitin içeriğinde bir enzimatik reaksiyon söz konusu ancak biz burada o pahalı enzimi dışlayıp yerine daha yeni bir analitik yöntemle farklı bir akıllı molekül kullanarak analizlerimizi gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Bu sayede ilaç firmalarının dışa bağımlılığını azaltmayı hedefliyoruz. Proje tamamıyla Karabük Üniversitesi bünyesinde yürütülüyor. Laboratuvarlarımızda kitin tasarımı belli bir aşamaya geldi. Projede belirli sonuçları elde ettik ve verimli bir şekilde kitin maliyetini neredeyse onda bire azaltacak noktaya ulaştık. Bu kiti çok daha düşük maliyetle geliştirip, ilerleyen zamanlarda özellikle ilaç firmalarına tanıtmayı ve onların kullanımına sunmayı amaçlıyoruz.'
