KARABÜK (AA) - Karabük Üniversitesi Safranbolu Başak Cengiz Mimarlık Fakültesinde yürütülen TÜBİTAK destekli projeyle tarihi yığma taş yapıların yüzey hasarları yapay zeka destekli makine öğrenmesi modeliyle tespit edilerek dijital ortamda raporlanıyor.
Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, Mimarlık Bölümü Araştırma Görevlisi Mustafa Haki Eraslan'ın, Doç. Dr. Mehmet Mutlu yürütücülüğünde görev aldığı 'Tarihi Yığma Taş Yapılarda Yüzey Hasarlarının Makine Öğrenmesi Modeli ile Tespiti' projesi, kültürel mirasın korunmasına yönelik dijital teknolojilerin kullanımını esas alıyor.
Proje ekibinde ayrıca Karabük Üniversitesi öğretim üyelerinden Dr. Öğretim Üyesi Abdullah Bilgehan İyican ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünde görev yapan Doç. Dr. Serap Sevgi de araştırmacı olarak yer alıyor.
Açıklamada görüşlerine yer verilen Eraslan, Türkiye'de ve dünyada çok sayıda tarihi taş yapının bulunduğunu belirterek, bu yapıların belgelenmesi, hasar tespitlerinin yapılması ve yapısal sağlıklarının izlenmesinin güncel araştırma konuları arasında yer aldığını kaydetti.
Eraslan, proje kapsamında çok aşamalı iş akışı yürüttüklerini vurgulayarak, 'Safranbolu başta olmak üzere Tokat, Amasya, İstanbul, Bartın, Kastamonu ve Bolu gibi şehirlerden tarihi taş yapılardaki yüzey hasarlarını ifade eden hasar verilerini toplamaktayız. Elde ettiğimiz bu hasar verilerini derin öğrenme algoritmalarıyla eğitmekteyiz.' ifadesini kullandı.
Çalışma kapsamında tarihi taş yapıların fotogrametrik verileri kullanılarak üç boyutlu modelleri oluşturulduğuna işaret eden Eraslan, şunları kaydetti:
'Açık kaynak kodlu yazılımlara aktarılan modeller üzerinden otomatik cephe görüntüleri elde edilirken, geliştirilen yapay zeka tabanlı yazılım sayesinde yüzeylerdeki çatlak, deformasyon ve benzeri hasarlar otomatik olarak tespit ediliyor. Sürecin sonunda ise rölöve ve hasar tespit raporları oluşturuluyor.'
Eraslan, geliştirilen sistemle geleneksel yöntemlerin ötesine geçmeyi hedeflediklerini belirterek, 'Geleneksel yöntemlerdeki kısıtlılıkları aşarak uzman denetimli, yapay zeka destekli hasar tespit iş akışı geliştirmekteyiz. Bu çalışmadan elde edeceğimiz çıktılarla gelecekte ulusal ve uluslararası düzeyde yeni çalışmalar yürütmeyi hedeflemekteyiz.' ifadelerini kullandı.
