TOKAT (AA) - EKBER TÜRKOĞLU/HÜSEYİN DAYLAK - Tokat'ın Turhal ilçesinde lise öğrencileri şeker pancarı küspesinden yalıtım malzemesi üretti.
Turhal Cumhuriyet Anadolu Lisesi 11. sınıf öğrencileri Yiğit Eren Yavi ve Burak Bedestenlioğlu, danışman kimya öğretmenleri Yasemin Bağış ile birlikte 'Şeker Pancarı Küspesinden Alev Geciktiricili Isı ve Ses Yalıtım Malzemesi Projesi'ni hazırladı.
Proje, ABD'de düzenlenen, dünyanın dört bir yanından öğrencilerin projeleriyle yarıştığı, özellikle çevre ve bilim odaklı uluslararası bir olimpiyat olan 'GENIUS Olympiad'da 74 ülke 3254 proje arasından finalist olarak Türkiye'yi temsil etmeye hak kazandı. TÜBİTAK 2204-A Liselerarası Araştırma Projesi Yarışması'nda test edilen proje, 8-13 Haziran tarihlerinde New York'ta Türkiye'yi temsil edecek.
Turhal Cumhuriyet Anadolu Lisesi Kimya Öğretmeni Yasemin Bağış, AA muhabirine, projelerinin üzerinde 1 yıldır çalıştıklarını söyledi.
Şeker pancarı üretiminin Tokat'ta önemli bir yer tuttuğuna işaret eden Bağış, 'Şeker pancarının yüzde 25'i küspe olarak ortaya çıkmaktadır. Bu küspe hayvan yemi olarak kullanılır. Biz düşük katma değerli ürünü nasıl yüksek katma değerli bir ürüne dönüştürürüzün peşine düştük. Çıkış noktamız burası oldu. Daha sonra öğrencilerimizle beraber şeker pancarının atığı küspeyi çevre dostu ısı ve ses yalıtımı malzemesi olarak geliştirmeyi planladık. Buradaki asıl gayemiz geri dönüşüme katkı sağlamak, sürdürülebilir, çevre dostu, ekonomik, yerli alternatif bir ürün ortaya koymaktı. Öğrencilerimiz bilgiyi ürün olarak ortaya koymadılar. Aynı zamanda bilimsel süreç bilgilerini de geliştirdiler.' diye konuştu.
- 'Tarımsal atığı katma değerli bir ürüne çevirdik'
Projelerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile bire bir uyuştuğuna dikkati çeken Bağış, şunları kaydetti:
'Proje temelli öğrenmenin basamaklarını öğrencilerimizle beraber bire bir deneyimlemiş olduk. Üretim ve test aşamalarıyla birlikte 4 aylık bir süreçten geçirdik. Ürettik, testlerini ve analizlerini gerçekleştirdik. Yalıtım malzememiz piyasadaki alternatif ürünlerle yarışabilecek, onlardan üçte bir oranında daha az maliyetli bir üründür. Bizim ürünümüz yerli ve milli bir ürün. Burada biz tarımsal atığı katma değerli bir ürüne çevirdik. Piyasadaki ısı yalıtım malzemeleri içten içe çok çabuk alevlenirken bizim ürünümüz alev geciktirici özelliğe sahip. Bunun da testlerini yaptık. Ürünümüz tek bir formda hem ısı hem ses hem de alev geciktirici özelliklerini sağlıyor. Şu anda bir patent başvurumuz oldu. Süreci takip ediyoruz.'
Öğrencilerden Burak Bedestenlioğlu ise 'Turhal'da şeker pancarından çıkan atık küspeyi, tarımsal atığı değerlendirerek ısı yalıtım malzemesi oluşturmayı hedefledik.' ifadesini kullandı.
