Türkiye genelinde yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı yüzde 2,2’ye yükselirken, Zonguldak’ta bu oran yüzde 1,5 olarak açıklandı. Karabük’te yüzde 1,6, Bartın’da ise yüzde 1,0 oranı kaydedildi.
Yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göçünü ortaya koyan 2025 yılı beyin göçü istatistikleri açıklandı. Verilere göre, Türkiye genelinde yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı bir önceki yıla göre artarak yüzde 2,2’ye ulaştı. Beyin göçü oranı erkeklerde yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 olarak gerçekleşti.
Zonguldak, Karabük ve Bartın’a ilişkin veriler de dikkat çekti. Zonguldak’ta yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı yüzde 1,5 olarak belirlenirken, Karabük’te yüzde 1,6, Bartın’da ise yüzde 1,0 oldu.
BEYİN GÖÇÜNDE İSTANBUL İLK SIRADA
2025 yılında yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranının en yüksek olduğu il yüzde 4,0 ile İstanbul oldu. İstanbul’u İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova takip etti.
Beyin göçü oranının en düşük olduğu il ise yüzde 0,2 ile Siirt olarak kayıtlara geçti. Siirt’in ardından Hakkâri, Kilis, Van ve Bitlis sıralandı.
İl bazında cinsiyetlere göre yapılan değerlendirmede de İstanbul ilk sırada yer aldı. Erkeklerde beyin göçü oranının en yüksek olduğu iller İstanbul’da yüzde 4,7, İzmir’de yüzde 4,4, Ankara’da yüzde 3,6, Eskişehir’de yüzde 2,9 ve Yalova’da yüzde 2,8 olarak açıklandı.
Kadınlarda ise İstanbul yüzde 3,4 ile ilk sırada bulunurken, İzmir yüzde 2,8, Ankara yüzde 2,4, Eskişehir yüzde 1,7 ve Bursa yüzde 1,5 oranlarıyla öne çıktı.
VAKIF ÜNİVERSİTESİ MEZUNLARINDA ORAN DAHA YÜKSEK
Üniversite türüne göre değerlendirildiğinde, devlet üniversitesi mezunlarının beyin göçü oranı 2024 yılında yüzde 1,7 iken 2025 yılında yüzde 1,9’a yükseldi. Vakıf üniversitesi mezunlarında ise oran yüzde 4,3’ten yüzde 4,4’e çıktı.
Vakıf üniversitelerinden mezun olanlar arasında en yüksek beyin göçü oranı yüzde 8,6 ile tam burslu eğitim alanlarda görüldü. Bu grubu yüzde 3,8 ile kısmi burslu, yüzde 3,7 ile ücretli eğitim alan mezunlar izledi.
EN YÜKSEK ORAN BİLİŞİM VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNDE
Eğitim ve öğretim alanlarına göre yapılan incelemede, beyin göçü oranının en yüksek olduğu alan yüzde 7,0 ile bilişim ve iletişim teknolojileri oldu. Bu alanı yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat; yüzde 3,0 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik takip etti.
Bilişim ve iletişim teknolojileri, hem erkeklerde hem de kadınlarda beyin göçü oranının en yüksek olduğu alan olarak öne çıktı. Bu alandaki oran erkeklerde yüzde 8,2, kadınlarda ise yüzde 5,1 oldu.
En düşük oran erkeklerde yüzde 0,8 ile tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik alanında, kadınlarda ise yüzde 0,7 ile eğitim alanında görüldü.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK İLK SIRADA
Lisans programlarına göre değerlendirildiğinde, en yüksek beyin göçü oranına sahip bölüm yüzde 13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik oldu.
Bu bölümü yüzde 13,0 ile işletme mühendisliği, yüzde 11,0 ile matematik mühendisliği, yüzde 10,9 ile elektronik mühendisliği ve yüzde 10,2 ile fizik mühendisliği izledi.
FRANSIZCA EĞİTİM ALANLARDA BEYİN GÖÇÜ ORANI YÜZDE 10,5
Mezunların öğrenim gördükleri eğitim diline göre yapılan değerlendirmede, Fransızca eğitim alanlar yüzde 10,5 ile en yüksek beyin göçü oranına sahip grup oldu.
Fransızcayı yüzde 7,5 ile Almanca, yüzde 6,8 ile İngilizce ve yüzde 5,0 ile Rusça takip etti.
MEZUNLARIN İLK TERCİHİ ALMANYA
Yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göç etmek için tercih ettikleri ülkeler arasında Almanya ilk sırada yer aldı. Mezunların yüzde 22,0’si Almanya’yı tercih ederken, bu ülkeyi yüzde 16,9 ile Amerika Birleşik Devletleri, yüzde 10,5 ile Birleşik Krallık, yüzde 8,3 ile Hollanda ve yüzde 5,2 ile Kanada izledi.
Ülkelere göre tercih edilen lisans programları da farklılık gösterdi. Almanya’ya göç eden mezunlar arasında bilgisayar mühendisliği mezunları en büyük paya sahip oldu. Bilgisayar mühendisliği mezunları, Birleşik Krallık ve Hollanda’yı tercih edenler arasında da ilk sırada yer aldı.
Amerika Birleşik Devletleri’ne göç eden mezunlar arasında elektrik-elektronik mühendisliği mezunları öne çıkarken, Kanada’yı tercih edenler arasında en büyük pay işletme bölümü mezunlarına ait oldu.
2025 yılı verileri, Türkiye’de yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranında artış yaşandığını ortaya koyarken, bilişim ve mühendislik alanlarından mezun olanların yurt dışına yönelimlerinin dikkat çekici düzeyde olduğunu gösterdi.
