TRABZON (AA) - HATİCE DİLER - Trabzon'da 13 yaşındaki ortaokul öğrencisi Zeynep Şeyihoğlu, yaylalarda gördüğü bitkileri, şekillerini, renklerini ve ayrıntılarını tasvir ettiği bilimsel botanik illüstrasyon metoduyla çizerek sanal müzeye aktardı.
Söğütlü Ortaokulu ile Akçaabat Bilim ve Sanat Merkezi öğrencisi Şeyihoğlu, Düzköy ilçesindeki yaylalarda bulunan bitkileri daha yakından tanıyabilmek için isimleri ve türlerine yönelik bir süre önce araştırma yaptı.
Ailesinin yanı sıra internetten edindiği bilgilerle bitkilerin faydalarını öğrenen Şeyihoğlu, öğretmenlerinin de desteğiyle TÜBİTAK destekli 'Benim Yaylamın Florası' isimli projeyi geliştirdi.
Şeyihoğlu, proje kapsamında çizdiği 28 bitkinin resimlerini sanal ortama aktarıp dijital sergi açtı.
Bu çalışmalarının yanı sıra yaklaşık 100 farklı bitkiyle daha ilgilendiğini belirten Şeyihoğlu, AA muhabirine, amacının bitki okuryazarlığını geliştirmek olduğunu söyledi.
Doğanın insanın her türlü ihtiyacına cevap verdiğini belirten Şeyihoğlu, 'Küçükken bitkilerle sürekli oyun oynuyordum. Mesela eğrelti otundan bileklik ve kolye yapıyordum. Papatyalardan taç yapıyordum. Damar otunu bir yerimi kestiğimde ezip yarının üzerine koyuyordum. Bu yüzden bir süre sonra bu bitkilere olan ilgimi akademik projeye dönüştürmek istedim.' dedi.
Şeyihoğlu, çizimlerini yaptığı bitkilerin fotoğraf ve bilgilerinin yer aldığı karekodlarını oluşturduğunu, ardından da dijital ortama aktardığını ifade ederek, şöyle devam etti:
'Bilimsel botanik illüstrasyon normal bir çizimden farklı olarak daha çok farmakolojik yani bitki tıbbındaki özelliklerini vurgulayarak çizmeye denir. Normal bir fotoğrafta anı dondururken illüstrasyonda bitkinin morfolojik özelliklerini vurgulayarak, bitkinin görüntüsünü, yapısal duruşunun çizimini yapabiliyoruz. Ayrıca ışık ve durum faktörleri olmuyor, direkt yapısal gerçeği gösterebiliyoruz.'
Bitkilerin sürdürülebilirliğini öğrenme ve öğretmeyi amaçladığını dile getiren Şeyihoğlu, 'Bitki körlüğü insanların bitkileri tanımamasına deniyor. Bizim amacımız projede bitki okuryazarlığını aşılamaktı. Bitki okuryazarlığı bitkileri tanımak, ihtiyaç doğrultusunda bitkiyi kullanabilecek kadar bir bilgi olmasını sağlamak.' diye konuştu.
Proje koordinatörü Tahir Yalçın ise öğrencisinin 10 aylık sürede önemli bir çalışma ortaya koyduğunu belirtti.
Şeyihoğlu'nun, Özel Yetenekleri Geliştirme sınıfı öğrencisi olduğunu kaydeden Yalçın, 'Leonardo da Vinci insanların anatomisini çiziyordu. Zeynep'in kullandığı teknik de bunun aynısı ve illüstrasyon deniyor. Önemli yerleri vurguluyor. Bir fotoğrafta siz bitkinin yaprağını tam algılayamayabilirsiniz. Karahindibayı fotoğrafta görseniz yaprağını algılayamayabilirsiniz. Fakat Zeynep onun önemli farmakolojik yerlerini vurguluyor. Mesela tohumunu ayrı çiziyor. Bunu bir fotoğrafta görmek mümkün değil.' ifadelerini kullandı.
Yalçın, 'Benim Yaylamın Florası' isimli projenin aynı zamanda TÜBİTAK Ortaokullar Erzurum bölge finallerinde biyoloji alanında birinci geldiğini ve Türkiye finallerine katılmaya hak kazandığını kaydetti.
