İş Hukukuna esas bireysel İş Yaları ve buna ilişkin Tüzük ve Yönetmeliklerle  Çalışma Hayatına katkı sağlayan tüm yasal düzenlemelerin getirdikleri  hak ve yetkileri sunmaya çalışır iken “Ulusal Bayram ve Genel Tatil” konusunu Cumhuriyet Haftası günlerinde değerlendirmeyi düşünmüştüm.

 

Ancak 29 Ekim Cumartesi günü. tek Ulusal Bayramımız olan Cumhuriyet Bayramımızın Resmi Törenlerinin iptal edildiğini öğrendik.

Cumhuriyetimizin 88. yıldönümü kutlamalarının iptali, Kurtuluş Savaşımızda yokluklar arasında Türk’üyle,Kürt’üyle,Çerkez’iyle,Laz’ıyla ve Boşnaklı ile canlarını feda edenlere,Cumhuriyetimizin temelinde erkeğiyle,kadınıyla,yaşlı ve genciyle  bir harç ta benden diyenlere daha ötesi büyük kurtarıcı Mustafa Kemal Atatürk’ümüzün düşünce ve ilkelerine karşı gelmekti.

Oysa Ulusal Bayramımız 29 Ekim Cumhuriyet Bayramında büyük Türk halkının Milli duygularını,heyecanını ve Ulus bilincini yok saymak mümkün mü?..Halkımız yürüdü ve gününü büyük coşkuyla kutladı. 

 

Ben de buradan  hatırlamak adına Cumhuriyetimizin 10. yılını doldurduğu 29.Ekim.1933 günü eşsiz insan Atatürk’ün “ONUNCU YIL NUTKU” ndan özetle birkaç cümle sunmak istiyorum.

 

“Türk Milleti!…

Bu anda büyük Türk Milletinin bir ferdi olarak, bu kutlu güne kavuşmanın en derin sevinci ve heyecanı içindeyim.

Yurttaşlarım!

Az zamanda çok ve büyük işler yaptık.Bu işlerin en büyüğü, temeli Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyetidir.

Bundaki muvaffakiyeti Türk Milletinin ve onun değerli ordusunun bir ve beraber olarak  azimkarane yürümesine borçluyuz.

Fakat yaptıklarımızı asla kafi görmeyiz.Çünkü daha çok ve daha büyük işler yapmak mecburiyetinde ve azmindeyiz.Yurdumuzu dünyanın en mamur ve en medeni memleketleri seviyesine çıkaracağız.Milletimizi en geniş refah,vasıta ve kaynaklarına sahip kılacağız.Milli kültürümüzü muasır medeniyet seviyesinin üstüne çıkaracağız.

Bunun için bizce zaman ölçüsü geçmiş asırların gevşetici zihniyetine göre değil, asrımızın sürat ve hareket mefhumuna göre  düşünülmelidir.Geçen zamana nispetle daha çok çalışacağız.Daha az zamanda,daha büyük işler başaracağız.Bunda da muvaffak olacağımıza şüphem yoktur.Çünkü Türk Milletinin karakteri yüksektir.Türk Milleti çalışkandır.Türk Milleti zekidir.Çünkü Türk Milleti milli birlik ve beraberlikle güçlükleri yenmesini bilmiştir.

….

Türk Milleti ..

Ebediyete akıp giden her on senede,bu büyük millet bayramını daha büyük şereflerle, saadetlerle huzur ve refah içinde kutlamanı gönülden dilerim.

NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE.!”

Aziz Atam,Cumhuriyetimizin 88.Yıldönümünde dileklerini kırmak istediler.Bu anlamlı günü kutlamayı eğlenme olarak tanımladılar ve iptal ettiler.Çocuklarımıza niçin ve nedenleri anlatmakta güçlükler yaşadık..

 

Yasal düzenlemelere baktığımızda ise, Ulusal Bayramların iptaline ilişkin bir hükme yer verilmediğini gördük.Ulusal Bayram ve Genel Tatiller, Cumhuriyet Dönemi Yasaları arasında olduğu gibi İş Yasalarında da yerini almış bulunmaktadır.

Gerek 1921 Sayılı Teşkilatı Esasiye Kanununda(İlk Anayasa) yapılan değişiklik, gerekse Ulusal ve Resmi Bayramlarla ilgili Yönetmelik hükümlerinde düzenlenen Bayram ve tatil günleri 17.03.1981 tarih ve 2429 Sayılı Yasa ve daha sonraki ek Yasal düzenlemelerle yürürlüktedir.

 

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri, 2429 Sayılı Yasa’ya göre;

  +28 Ekim günü saat 13.00 den başlayarak 29 Ekim günü devam eden Cumhuriyet Bayramı,

  +23 Nisan günü Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı,

+19 Mayıs günü Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı,

+30 Ağustos günü Zafer Bayramı,

Dini Bayramlar;

Ramazan Bayramı arefe günü saat 13.00 ten itibaren  3.5 Gün,

Kurban Bayramı arefe günü saat 13.00 ten itibaren 4.5 gün,

1 Ocak günü Yılbaşı Tatili,

1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü olmak üzere 14.5 gün olarak belirlenmiştir.

 

Bu yasada belirtilen Ulusal  bayram ve genel tatil günleri 2.madde hükmü uyarınca Cuma günü akşamı sona erdiğinde izleyen Cumartesi gününün tamamı tatil yapılacağını öngörmektedir.Yine yasaya göre yukarıda sayılı günlerde resmi daire ve kuruluşlar, tatil edilir.29 Ekim günü ise özel işyerlerinin de kapanması zorunludur.Ancak nitelikleri itibariyle sürekli görev yapması gerekli işyerleri ve kuruluşlarının hizmet yürütmesi ile ilgili özel yasalarındaki hükümler saklıdır.

 

4857 Sayılı İş Yasasının 44.maddesinde” Ulusal Bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı Toplu iş sözleşmeleri veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır.Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir.”denilmektedir.

Yasa’da belirtilen özel işyerleri deyiminden, özel sektöre ait işyerleri gibi İş Yasasına tabi tüm işyerlerinin anlaşılması gerekmektedir.

Ulusal Bayram ve genel tatil günlerinde işçilerin ücretleri 4857 Sayılı Yasanın 47.maddesine göre,  Bayram ve genel tatil olarak kabul edilen günlerde işçiler çalışmazlar ise ücretleri normal olarak iş karşılığı olmaksızın ödenir.Ancak işçi çalışır ise hak kazandığı bir günlük ücretine ek olarak o güne ait çalışmasının karşılığı yani toplam iki günlük ücretinin ödenmesi gerekmektedir.

İşçinin ödenmeyen bayram ve genel tatil günlerine ait ücretleri,işçinin son ücreti üzerinden değil gerçekleştikleri tarihte almakta olduğu ücreti üzerinden hesaplanır.

 

Öte yandan işçilerin Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine, bayram ve genel tatil günlerine ilişkin Yasa ile tanınan haklara aykırı hükümler konulamaz.Kazanılmış hakları saklıdır.

Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler,primler, işyerinin asıl işçilerinin normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar ulusal bayram ve genel tatil günleri için verilen ücretlerde dikkate alınmaz.

 

Görüldüğü üzere Yasa koyucu, 29 Ekim Cumhuriyet Bayram gününü Ulusal Bayram olarak hükme bağlamış,özel işyerleri dahil tüm kuruluşların da bu büyük güne katılımını sağlamak amacıyla  tatil olmasını zorunlu kılmıştır.

 

Cumhuriyet Bayramımızı kutlarken, öncelikle PKK terör örgütünün kıydığı asker, polis ve sivil şehitlerimiz ile VAN depremiyle kaybettiklerimizi saygıyla anıyor,acıları yürekten paylaşıyorum.

 

Sevgiyle, Sağlıklı Kalınız.    

 

 

[email protected]