Yeni Parti Zonguldak İl Başkanı Devrim Dural: “Fındık üreticisi göz göre göre zarara mahkûm ediliyor”
Yeni Parti Zonguldak İl Başkanı Devrim Dural, serbest piyasada fındık fiyatlarının üretim maliyetlerinin altına gerilediğini belirterek, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ve Fiskobirlik’in piyasayı düzenleme görevini yerine getirmediğini savundu.
Dural, fındık üreticisinin artan maliyetler karşısında ciddi gelir kaybı yaşadığını belirterek, özellikle Zonguldak’ın Alaplı ve Kdz. Ereğli ilçelerindeki üreticilerin zor durumda olduğunu ifade etti.
“Fındık fiyatı 180-210 liraya kadar geriledi”
Geçtiğimiz yıl eylül ayında fındığın kilogramının 300 liraya kadar alıcı bulduğunu hatırlatan Dural, bugün ise randıman ve alım noktasına göre fiyatların 180-210 lira bandına kadar gerilediğini söyledi.
Üretim maliyetlerinin yükseldiğine dikkat çeken Dural, enflasyonun yüzde 31’i, tarımsal girdi fiyatlarındaki artışın yüzde 32’yi, gübre fiyatlarındaki yükselişin ise yüzde 50’yi aştığını belirtti. Dural ayrıca motorinin litre fiyatının da 55 liradan 90 liraya çıktığını ifade etti.
Dural, “Üreticinin bütün masrafları artarken ürününün fiyatı geçen yılın bile altına düşmüştür. Bunun adı serbest piyasa değil, üreticiyi güçlü alıcıların insafına terk etmektir” ifadelerini kullandı.
“Üretici kilogram başına 20 ila 60 lira zarar ediyor”
Ziraat odalarının 1 kilogram fındığın işçilik dahil maliyetini 230-245 lira arasında hesapladığını belirten Dural, ürününü 180-210 liradan satmak zorunda kalan üreticinin kilogram başına 20 ila 60 lira arasında zarar ettiğini söyledi.
Bu zararın bir ton fındıkta 20 bin ila 60 bin liraya ulaştığını ifade eden Dural, Alaplı ve Ereğli’de üreticilerin bahçe temizliği, gübre, ilaç, işçilik, patoz ve nakliye giderleri altında ezildiğini kaydetti.
Dural, 2026 yılı için belirlenen 465 liralık dekar desteğinin ise yalnızca yaklaşık beş litre motorin almaya yettiğini belirterek, “Üretici sadaka değil, emeğinin karşılığını istiyor” dedi.
“TMO’nun açıkladığı fiyat üreticinin cebine girmiyor”
TMO tarafından Levant kalite fındık için açıklanan 250 liralık alım fiyatının serbest piyasada karşılık bulmadığını savunan Dural, piyasa fiyatlarının TMO’nun açıkladığı rakamın altında kaldığını ifade etti.
Sadece fiyat açıklamanın yeterli olmadığını belirten Dural, TMO’nun dönüm başına uyguladığı kotanın kaldırılması, randevu sistemindeki beklemelerin azaltılması ve alım noktalarının artırılması gerektiğini söyledi.
Dural, Zonguldak’ta fındık üretiminin yoğun olduğu bölgelerde yeterli sayıda ve kolay ulaşılabilir TMO alım noktası oluşturulmasını, üreticilerin ürünlerini teslim etmek için kilometrelerce yol gitmek veya günlerce randevu beklemek zorunda bırakılmamasını istedi.
Ayrıca ürün bedellerinin birkaç gün içerisinde ödenmesi gerektiğini belirten Dural, Levant kalite fındığın alım fiyatının gerçek üretim maliyeti ve üreticinin refah payı dikkate alınarak en az 300 liraya yükseltilmesi çağrısında bulundu.
“Fiskobirlik üreticiden yana ağırlık koymalı”
Fiskobirlik’in de üreticiyi koruma ve piyasada denge sağlama görevinden uzaklaştığını öne süren Dural, kurumun düşük piyasa fiyatlarını takip eden bir görüntü verdiğini savundu.
Dural, “Üretici birliği olduğunu söyleyen bir kurum, TMO’nun açıkladığı fiyatın ve üretim maliyetinin altında alım yapamaz. Fiskobirlik’in görevi düşük fiyatları takip etmek değil, üreticiden yana ağırlık koyarak piyasayı yukarı taşımaktır” ifadelerini kullandı.
Fiskobirlik’in siyasi etkilerden bağımsız, üreticinin söz ve karar sahibi olduğu bir yapıya kavuşturulması gerektiğini de belirten Dural, kurumun yeniden üretici odaklı çalışması çağrısında bulundu.
“Rekabet Kurumu piyasayı incelemeli”
Dural, fındık piyasasında birkaç büyük alıcının ağırlığının da incelenmesi gerektiğini belirterek Rekabet Kurumu’na çağrıda bulundu.
Fındık piyasasındaki alıcı yoğunlaşması ve eş zamanlı fiyat düşüşlerinin araştırılması gerektiğini ifade eden Dural, üreticinin mazot, gübre ve ilaç giderlerinde doğrudan desteklenmesini istedi.
Yeni Parti olarak fındık üreticisinin yanında olduklarını belirten Dural, açıklamasının sonunda şu ifadeleri kullandı:
“Yeni Parti olarak fındığı birkaç büyük alıcının insafına, üreticiyi borca ve çaresizliğe teslim eden bu politikanın karşısındayız. Zonguldak’ın emeğine, toprağına ve geleceğine sahip çıkmayı sürdüreceğiz. Fındığın gerçek sahibi üreticidir ve son sözü de üretici söyleyecektir.”
