Türk basınının yüz akı gazetecilerinden Nail Güreli?nin ?1 Mayıs l977? başlıklı belge kitabını okurken, o dönemleri yaşamış biri olarak anılarım da tazelendi. Yüreğimden hiç atamadığım bir acı yeniden sarıverdi benliğimi. Güreli?nin belge kitabına değinmeden önce 1 Mayıs 1977 olayları sırasında Taksim alanında ezilerek ölen genç dostumdan 1958 doğumlu Nazan Ünaldı?dan söz açmak istiyorum. TRT?nin Harbiye?deki Haber Merkezinde sıkça ziyaretime gelirdi. Çok keyifli geçerdi söyleşilerimiz. Sakin görünümüne karşın inandıklarını savunmadaki inatçılığı, okuduğu kitaplara ya da çevresine ilişkin gözlem ve analizleri dikkatimi çekmiş, kimi konularda tartışmamıza karşın aramızda güzel bir dostluk kurulmuştu. Feminist görüşlerinden asla ödün vermez, okumasını önerdiğim kitapları kısa sürede bitirir tartışmak için kısa sürede karşıma dikilirdi. Kocaman gözlerinden zeka fışkırırdı. Okul sonrası projelerini büyük bir heyecanla anlatır, olumlu enerjisini tüm çevresindekilere yayardı. Onu yakınım, kardeşim diye bellemiştim. 1 Mayıs1977?de Ankara?daydım. İstanbul?daki olayları öğrendiğimizde bir grup arkadaş, doğru haberlere ulaşabilmek için tüm iletişim olanaklarımızı harekete geçirdik. Gelen haberler korkunçtu. Benim sevgili küçük dostum Nazan?ın ezilerek ölenler arasında olduğunu öğrenmem üzüntümü ve acımı büsbütün derinleştirdi. 1 Mayıs?larda hep Nazan?ın sevimli, masum, güzel yüzü gelir gözümün önüne, ne olur bu kez Nazan?lar ölmese, yarınımızın umutları çocuklar, gençler yok edilmeseler derim. Nail Güreli belge kitabını aslında sıcağı sıcağına l979 da yayınlamıştı. Bu kez Ozan Yayıncılık?tan çıkan kitap bir bakıma ilk kitabın tıpkı basımı. Yazın dünyamızda ve medyada popüler kültürün baskın olduğu, toplumun giderek bellek yitimine uğratıldığı günümüzde yalnız 1 Mayıs?a değil dönemin bir panoramasına da ışık tutuyor Güreli... Belgelere, tanıklıklara, mahkeme zabıtlarına dayanarak dünü anlatırken, bu gün yaşanan kimi olayların da ip uçlarını yakalayabilmemize yardımcı oluyor. Kitabı özellikle gençlerin okuyabilmesi çok önemli. Okusunlar ki bu gün ağızlarından demokrasi sözcüklerini düşürmeyen, her konuda televizyonlarda görüş belirten yaşını başını almış siyasetçilerin, emekli istihbaratçıların; yıllar önce sendikacılara, sol partilere, sol eğilimli gençlere nasıl bir öfke ve hınçla baktıklarının ayırdına varsınlar. Okusunlar ki Susurluk türü olayların neden hala aydınlanamadığının bilincine varsınlar. ?Dikkat çeken nokta şu ki:? diyor Nail Güreli kitaba yazdığı önsözde, ?Dünyada İşçi Bayramı olarak kutlana gelen 1 Mayıs, Türkiye?de yığınsal ölçekte ilk kez 1976?da kutlanmış, ama hemen bir yıl sonra derin devlet?in el koymasıyla 1 Mayıs 1977 kutlaması kana bulanmış, Taksim Alanındaki gösteride 34 kişi gizemli biçimde yaşamını yitirmişti. Kitabımızın adı bu iki tarihsel olguyu vurgulamayı amaçlıyor.? Nail Güreli?nin ısrarlı çabası ile amaç yerini bulmuştur diye düşünüyorum. Türk siyaset ve sosyal yaşamında bir milat olarak niteleye geldiğim l980 darbesinin yolları da, gençleri birbirine kırdırarak, sendikaları düşman ilan ederek türlü provokasyonlarla açılmadı mı? Aklına, inancına sağlık Güreli, belleksiz toplumumuza belleğini kazandırma yolunda acı da olsa attığın yürekli adım için. Geçmişimizle, bir kesiti ile de olsa siyasi tarihimizle yüzleşebilmemizi sağladığın için... Bu satırların okurları daraldığımda sevdiğim ozanların dizelerine sığındığımı bilir. Şiirlerinde sıkça soluklandığım ozanlardan biridir Gülten Akın. Yazımı onun ?Tükenmiş Çareleri? adlı şiiriyle bitirmek istiyorum: ?Bunalıyorlar Bilim onlardan uzak Zulmü yönetimlerine başat kılıyorlar Akrep tutuyorlar yılan besliyorlar Başlarını ölüm yastığına yaslıyorlar Tükenmiş çareleri Bakılmasın görkemli duruşlarına Kendi ökselerine tutuklu Kendi yargılarına hükümlüdürler Sınıf birincisiyken Bölme işlemlerinde Tutsak olduklarını görerek Parçalanıyorlar Tükenmiş çareleri İçinden içinden çürümüş Bir dal suretinde salınıyorlar Duldaları yok,gölgeleri yok Oturdukları satrançta çoktan Mat olduklarını biliyorlar O yüzden Şahı elden çıkarışları Tükenmiş çareleri Kurallar koyuyor çiğniyorlar Yasalar koyuyor çiğniyorlar Bitmez bir tahterevalliye duruyorlar Tükenmiş çareleri İnce yüzlerinizdeki ışığı Söndüre söndüre Dal bedenlerinizi öldüre öldüre Besleniyorlar Tükenmiş çareleri Oysa Akan bir ırmağı kim durdurabilir? 1 MAYIS 1977: Yazan Nail Güreli. Ozan Yayıncılık. Nisan 2006. 327 Syf. ---Uzak Bir Kıyıda: Gülten Akın ? Toplu Şiirler (3) - Yapı Kredi Yayınları. Genişletilmiş 3?üncü Baskı: Ekim 2004. 145 Syf.